| Deel 1
Deel 5 Samengesteld door Onno Zweers Reakties naar nl.taal Deel van Onno online |
HET BESTE VAN NL.TAAL Deel 5 - Winter 97/98 Inhoud: 33. Marieke Holzapfel:
Pas op: leesgevaar! Het is het meest sadistische spel op
televisie, het spelspel 'Groot Dictee der Nederlandse Taal'. Toch, of misschien juist
daarom, doe ik ieder jaar mee met de voorronde. Meestal maak ik geen fouten (altijd even
checken met het Groene Boekje) maar ik werd nooit uitgenodigd tot het achtste Dictee, dit
jaar. Natuurlijk ben ik gaan oefenen, om mijn eer hoog te houden, Op zaterdagmiddag werd ik ontvangen door Men at Work, die het programma produceren, onder het licht van de cameralampen voor het gebouw van de Eerste Kamer. Al snel raakte ik in gesprek met andere deelnemers die, o wonder, allemaal van taal hun beroep hadden gemaakt: redacteuren, vertalers, taaldocenten. De Vlamingen daarentegen waren bijna allemaal ambtenaren, oudere mannen die op de hoogte waren van allle details van de vorige dictees en een voorkeur hadden voor grijze kleren. Anderhalf uur moesten we wachten, terwijl we bij ieder woord dat werd gezegd ons afvroegen hoe het gespeld moest worden. De vips hielden zich helaas afzijdig, op Hans van Willigenburg en Winnie Sorgdrager na, die met 2 oude dames koetjes en kalfjes uitwisselden. Na een tijdje kwam er iemand van de Taalunie naast me zitten, met wie ik een uitermate boeiend gesprek had over taal en de Taalunie. Hij had een vrijkaartje gekregen om het ook eens bij te wonen, omdat de Taalunie initiator is van het Groene Boekje, en deed mee vanaf de tribune. Eindelijk mochten we gaan zitten,
helaas was ik niet cameravriendelijk ingedeeld. Ik zat naast een docent Engels van een
HEAO in Amsterdam. Philip Freriks kwam op: Het dictee was moeilijk, heel moeilijk, en ontloke een gesteun en gekreun. (aanrader: maak het maandag zelf). De opname werd stilgezet voor het nakijkwerk door de jury en wij konden ons te goed doen aan allerlei lekkernijen die catering 'Kok' voor ons had klaargemaakt. Toen vielen alle barrieres tussen vips en niet-vips weg, want iedereen had hetzelfde meegemaakt, en ik sprak met Nico Haasbroek over onspelbare woorden, maakte een praatje met Hans van Willigenburg over pate en vroeg de (dat wist ik toen nog niet) toekomstig winnaar/winnares naar zijn/haar beroep. Onze vriend Vonhoff bleek een Montignac-fanaat en Jef Rademaker vertelde schuine grappen aan zijn hoofdzakelijk vrouwelijk publiek. Bij hernieuwde binnenkomst in de Eerste Kamer lag het dictee in de juiste spelling op onze tafels en ik had mijn aantal fouten redelijk ingeschat (15 volgens de jury), uiteindelijk ben ik tiende a vijftiende geworden denk ik. Heel traag werden alle woorden stuk voor stuk behandeld en ik begon, als een echte boekenwurm, een gesprek met mijn buurman over Roddy Doyle. Tot er een nieuw woord werd geintroduceerd: als je verkeerd spelt, kon er wel eens een _leesgevaar_ ontstaan. Hilariteit alom. Als oud-praeses kon ik me ook nog om andere dingen drukmaken maar tot een boe-geroep kwam het niet. Bij de borrel sprak ik Hella Haasse, Haasbroek wederom, en een geluidsvrouw. Onder mijn neus tekende Winnie Sorgdrager een contract voor een advertentie in de Volkskrant: wie heeft Winnie leren spellen? De nummer twee bleek een te hebben kunnen worden als Philip Freriks niet zo onzorgvuldig zou hebben gesproken (hij sprak het woord 'de' voor preses nauwelijks uit). Het blijft een spel met een jury en als de jury niet ingrijpt, gebeuren dat soort dingen. Ik ging naar huis met de tweedelige Verschueren-encyclopedie, de nieuwe Van Dale en het Stijlboek van de Volkskrant. En natuurlijk de onvermijdelijke pennenset: waarde ongeveer zeshonderd gulden. Het kladblokje dat je sommigen zag gebruiken, is 175 gulden waard...
34. Jan Willem van Dormolen (nadat Peter Koopman vraagt naar een voorbeeld van een Shaggy Dog Story): Rijdt een ridder door de Middeleeuwen
op een heel oud paard. Mist, regen, modder, moeras, normaal gesproken hoor je nu een
minuut of tien te besteden aan een gedetailleerde beschrijving van het landschap. Op zeker
moment gaat het paard dood; verzin zelf een oorzaak en wauwel daar een kwartier over door.
De ridder sleept zich, doodmoe, met volledig harnas door het moeras, voelt zich miserabel
enz. enz. enz. Dan ziet hij een lichtje in de verte. Gebruik vele minuten om zijn gevoel
en de weg naar het lichtje toe te beschrijven. Hij klopt op de deur. Dat moet hij
uiteraard enige malen herhalen voordat er reactie komt, maar dan staat daar een vileine
grijsaard voor zijn neus. Ruimte voor eigen invulling en improvisatie. De ridder vraagt de
grijsaard om een rijdier. Deze vertelt met vele omwegen dat hij slechts ter beschikking
heeft... een grote harige hond. Nu begrijp het (amerikaanse) gehoor dat ze voor niks al
die tijd hebben zitten luisteren want shaggy dog stories zijn altijd intens flauw en ja
hoor...
35. Feico Nater: Ik heb enige tijd bij een telefonische hulpdienst gewerkt. Er konden gesprekken uit heel Europa binnenkomen, en van mij werd verwacht dat ik de klant deed geloven dat hij met een landgenoot sprak. Dus als er op het schermpje stond dat er een gesprek uit Spanje kwam, dan zei ik Buenas tardes, en als er Duitsland stond dan zei ik Gutentag. Meestal ging dat wel goed, maar soms ging het zo. == Telefonische Hilfsdienst,
gutenmorgen!. Met de Fransen ging het ook vaak zo. Er waren ook wel Fransen die me meteen maar in het Engels toespraken. Nu versta ik Engels beter dan Frans, maar Frans versta ik weer beter dan Engels als het door een Fransman wordt uitgesproken. :-) De Belgen begroette ik natuurlijk in het Nederlands, en dan merkt ik wel wat er van kwam. Eén keer gebeurde dit: == Telefonische huldienst,
goedemorgen Maar natuurlijk kwam het vaker voor dat een Belg zei: == veuillez me passer quelqu'un qui parle français. En dan was er die Zwitser. Na enkele minuten was het. == Bon, j'ai votre adresse, je
vous envoyerai l'information. En toen heb ik hem maar uitgelegd dat ik mijn hele leven in Nederland heb gewoond, en dat Nederlands me aanmerkelijk beter afgaat dan Frans. 36. Jan Poppelaars: Dezelfde collega die 'verontramponeren'
(zie verder in nl.taal) vreemd vond, ving laatstelijk het volgende op in de tram: Eefje Brugman eefje@lostcity.nl: Ik ben relatief nieuw in deze groep, maar ik weet nog een leuke: Een vriendin sprak eens na een
enthousiast verhaal, om het geheel wat af te zwakken: Maar ik wil geen dooie honden blij
maken. Foor fooreye@hotmail.com: Jazeker Eefje, Ikzelf ben een keer bijna aangehouden toen ik zat te vertellen dat ik iemand dood had gemaakt met een blije mus ..... iemand dood maken .... dat kan. Man aan de bar tegen bloedmooie dame: Amsterdamse gemeenteraadsvergadering
begon met een nuchter grapje: kepper nog wel een paar hoor:
Peter Elderson: Gisteren in de trein: Bart theburk@xs4all.nl: Doet mij denken aan een conducteursgrap die Nico Bartels eens vertelde: "U bevindt zich in de sneltrein naar Eindhoven. Deze trein stopt niet te best."
37. Peter Smulders: Berend Botje is niet verder gekomen dan Zuid-Laren. Erik de Vries: Ahum ... correctie: In het eerste couplet wordt bezongen dat Berend Botje met zijn bootje uit varen ging naar Zuidlaren en nooit weerom kwam. In het tweede couplet blijkt dat Berend naar Amerika is gegaan. In het derde en laatste couplet wordt onthuld dat hij daar een carrière als harmonicaspeler opbouwde. Peter Elderson: .. waarna hij in zijn nadagen terugkwam, en in de brakke grond en het bimhuis goede cier maakte met zijn gecultiveerde yankaccent en zijn oude harmonica. Hij stierf op 98,3-jarige leeftijd aan een afgescheurd lipje. Michel Couzijn: Verwar je hem nu niet met de stertrompettist van het Miles Davis Quartet, de naar Tucon, Arizona geëmigreerde Groninger Barry Bone? Peter Elderson: Aha is dát de achternaam die hij administratief is gaan voeren! En dat hij naast harmonica ook stertrompet is gaan spelen is een komplete verrassing voor mij. Hier wordt wel even geschiedenis geschreven! Nu nog wat passende koepletten toevoegen. 38. Sander Faas: Veel gebruikte woorden in het Nederlands zijn bijvoorbeeld "de", "het" en "een"; korte woordjes. Lange woorden worden niet zoveel gebruikt, anders zouden ze wel kort zijn. Ik vond dit wel interessant. Is het verband tussen gebruiksfrequentie en lengte van woorden onderzocht? Reinier Post: Zie de grafiekjes in:
Je kunt het ook zelf doen; zie verderop.
Ja, ongeveer wel, alleen komen woorden van 5 letters opvallend weinig voor. Dit viel me al op toen ik je eigen artikel uitprobeerde: 3 x , dus ik dacht 'wat een raar artikel', maar de grafiek op blz. 122 laat hetzelfde zien. Als ik alle artikelen van nl.taal probeer die ik hier heb staan, en de headers weglaat, krijg ik: 12856 x Tel ik alleen de verschillende woorden (wat voor de lange woorden een beter beeld geeft, omdat elk woord dat 34 keer geciteerd wordt 35 keer meetelt), dan wordt het: 26 x Hier is alles met meer dan 21 letters: automatiseringsbedrijf
39. J. & E. Buijk buijk@maptel.es: We zitten nog maar kort op internet, dus misschien vraag ik naar iets, wat al eerder in de nieuwsgroep geweest is. We horen hier in Spanje af en toe wat er aan taalregels verandert en snappen er dus niks meer van. Herman Elderson: Daar hoef je niet voor in Spanje te
zitten. Laat ik het zo stellen: 40. Boukje de Vries: Er was eens een klein meisje dat kon toveren. Ze woonde in een mooi houten hutje in een groot donker bos. Ze hield van alles wat haren had. In die tijd leefden wormen nog boven de grond. Ze hadden hele mooie haren in alle kleuren van de regenboog. Het meisje was dol op ze en ze vertelde de wormen haar grootste geheimen. Ze wist dat ze de wormen kon vertrouwen. Nooit zouden ze iets door vertellen. Op een dag gebeurde er iets heel ergs. Het meisje moest ’s nachts heel nodig naar de wc. Snel stapte ze uit haar bed. Opeens voelde ze iets harigs onder haar voet. Ze draaide haar voet om, om te kijken waar ze op was gaan staan. Ze zag iets vreselijks. Aan haar voetzool kleefde een geplette worm. Zijn mooie vacht was doorweekt met bloed. Rode druppels vielen hard op de kale grond. Het meisje was bang. Hoe moest ze dit
aan de andere wormen vertellen? Snel haalde ze de worm van haar voet af en rende naar
buiten. Opeens zag ze een worm zitten op een grote boomstronk. Ze stopte voor de stronk en
ging naast hem zitten. De worm zei: Het meisje voelde zich verdrietig. Ze
miste haar vriendjes. Opeens viel het haar op dat alle dieren lachten als ze voorbij liep.
Waarom deden ze dat? Een grote zwarte kraai riep uit een boom: Sindsdien komen wormen alleen nog maar boven als het regent. Bij elke regenbui hopen ze dat het de tranen van het meisje zijn. Zodra ze er achterkomen dat het regendruppels zijn, kruipen ze weer diep onder de grond, waar niemand hun kale huid kan zien. 40. Rob Barends: Ik heb eens 3 weken een technische training gegeven aan 50 Japanse software engineers mbv een vertaler. Soms zei ik een zin en dan sprak de vertaler een minuut lang. Soms sprak ik een minuut lang en zei de vertaler een of twee zinnen. Aan het eind van de training moest iedereen een vrij moeilijk programma schrijven en er was niemand die het niet minstens aardig deed. Ruud Harmsen: Ik hoorde eens iemand die een verhaal van een Amerikaan over gezagsverhoudingen moest vertalen voor een Maleis of Singaporeaans publiek. Die Amerikaan gebruikte een beeldspraak met honden, dus vergeleek mensen met honden, big dog, bigger dog en zulke dingen. In de doeltaal en doelcultuur kan je dat absoluut niet maken, honden zijn daar vieze beesten, en mensen daarmee vergelijken is daar een onvoorstelbaar diepe belediging. Dan snel even iets anders verzinnen, en bij zin 1 alvast doorhebben waar de spreker naar toe wil. Een van de (serieus bedoelde) adviezen was te vertalen "hij maakt nu een vergelijking, die niet uit te leggen is". 41. Ralphien Boissevain: Waar is Frans gebleven, op wintersport, had ie genoeg van mij/ons...? Het is haast niet te geloven, maar ik mis zijn irritante krentepap soms. Christa Jonkergouw (Van der Ham): Frans heeft alleen maar toegang via zijn werkgever. En die werkgever ging geloof ik nogal wat mensen ontslaan.... hij zal toch niet..... neeeeeeeeeeeee... hij is vast met wintersport. 42. Anthony Goubard: Hallo, Ik ben Frans en ik wil de Nederlandse te leren. Ik ben 26. Ik liefde naar Parijs. Ik vindt een persoon dat wil de Frans te leren. Als u kent een persoon, wij schijft elkaar. (Ik ben sorry voor de fout, maar u hebt mijn niveau) Bart theburk@xs4all.nl: Dat is wel een hele mooie slotzin :-) 43. Ralphien (vers ei in pan... ba! is hol) Boissevain
over persoonlijke smaak in nl.taal: Peter Elderson meldt ons: Peter Elderson over stevige of stijve prijzen: |
|
| Deel 1
Deel 5 |